Ticaret Bakanlığı, sermaye kaybı ve borca batıklık hesaplamalarında şirketlere tanınan geçici kolaylığın süresini bir yıl daha uzattı. 10 Ekim 2026 tarihli ve 33396 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan tebliğle, TTK 376 uygulama tebliğinin geçici 1’inci maddesindeki “1/1/2027” tarihi “1/1/2028” olarak değiştirildi.
Değişiklik kısa ama etkisi geniş. Dövizli borcu olan ve yıl sonu bilançosunda özkaynak tarafı zayıf görünen şirketler için, 2027 yılı boyunca yapılacak sermaye kaybı ve borca batıklık değerlendirmelerinde de aynı hesaplama imkânı geçerli olacak.
Resmî metin ne diyor?
Tebliğ üç maddeden oluşuyor:
- Madde 1: 15/9/2018 tarihli ve 30536 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 376 ncı Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ”in geçici 1 inci maddesinde yer alan “1/1/2027” ibaresi “1/1/2028” şeklinde değiştirildi.
- Madde 2: Tebliğ yayımı tarihinde, yani 10 Ekim 2026’da yürürlüğe girdi.
- Madde 3: Tebliğ hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür.
Resmî metne buradan ulaşabilirsiniz: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/10/20261010-19.htm
Bu düzenleme bir vergi düzenlemesi değil, Türk Ticaret Kanunu kapsamında bir şirketler hukuku tebliğidir. Ancak yıl sonu kapanışı, finansal tablo dipnotları ve genel kurul hazırlığı doğrudan muhasebe ekibinin ve mali müşavirin masasına geldiği için yakından takip edilmesi gerekiyor.
Geçici 1’inci madde hangi tutarları kapsıyor?
Uzatılan geçici madde, TTK 376 kapsamındaki hesaplamalarda iki kalemin dikkate alınmamasına imkân tanıyor:
- Henüz ifa edilmemiş, yani vadesi gelmemiş ya da ödenmemiş yabancı para cinsinden yükümlülüklerden doğan kur farkı zararlarının tamamı.
- 2020 ve 2021 yıllarında tahakkuk eden kiralama giderleri, amortismanlar ve personel giderleri toplamının yarısı.
Bu tutarlar belirlenirken aynı kalemin iki kez düşülmemesi, yani mükerrerlik oluşmaması gerekiyor. Önemli bir ayrıntı daha var: bu hesaplama finansal tablolara kayıt olarak yansımaz. Defterlerde kur farkı zararı yine zarar olarak durur; geçici madde kapsamında yapılan hesaplama yalnızca bilgi amacıyla dipnotlarda gösterilir.
Bu imkân borcu, kur farkını ya da zararı ortadan kaldırmaz. Yalnızca TTK 376 testinde hangi tutarın hesaba katılacağını belirler. Şirketin döviz yükümlülüğü ve ödeme sorumluluğu aynen devam eder.
TTK 376 neden önemli?
TTK 376, sermaye şirketlerinde özkaynak erimesine bağlı üç ayrı eşik tanımlar:
- Yarım sermaye kaybı: Son yıllık bilançoya göre sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının yarısı zarar nedeniyle karşılıksız kalmışsa, yönetim kurulu genel kurulu hemen toplantıya çağırır ve uygun gördüğü iyileştirici önlemleri sunar.
- Üçte iki sermaye kaybı: Kayıp üçte ikiye ulaşmışsa, genel kurul kalan üçte bir sermaye ile yetinme ya da sermayenin tamamlanması yönünde karar almazsa şirket kendiliğinden sona erer.
- Borca batıklık şüphesi: Şirketin borca batık durumda olduğu şüphesini uyandıran işaretler varsa ara bilanço çıkarılır. Borca batıklık tespit edilirse mahkemeye bildirim yükümlülüğü doğar.
Kur farkı zararları, özellikle döviz kredisi veya döviz cinsinden ticari borcu olan şirketlerde bu eşiklere ulaşılmasının en sık sebeplerinden biri. Geçici madde, kur hareketinden kaynaklanan ama henüz ödeme ile gerçekleşmemiş zararların şirketi bu eşiklere tek başına itmesini sınırlıyor.
Basit bir örnek
Aşağıdaki rakamlar yalnızca anlatım içindir.
Bir şirketin sermayesi 1.000.000 TL, kanuni yedek akçesi 100.000 TL olsun. Toplam 1.100.000 TL’nin yarısı 550.000 TL eder. Şirketin birikmiş zararı 700.000 TL ise ilk bakışta yarım sermaye kaybı eşiği aşılmış görünür.
Bu zararın 250.000 TL’si, henüz ödenmemiş euro cinsinden satıcı borcunun değerlemesinden doğan kur farkı ise, geçici madde kapsamında bu tutar hesaplamaya katılmayabilir. Bu durumda TTK 376 testinde dikkate alınan zarar 450.000 TL olur ve 550.000 TL’lik eşiğin altında kalır. Bilançoda zarar yine 700.000 TL görünür; yapılan hesaplama dipnotta açıklanır.
Muhasebe ekipleri ne yapmalı?
Süre uzatımı, 2026 yıl sonu kapanışında ve 2027 içinde yapılacak ara dönem değerlendirmelerinde aynı yöntemin kullanılabileceği anlamına geliyor. Pratikte şu adımlar işinizi kolaylaştırır:
- Dövizli yükümlülükleri ayrı listeleyin. Hangi borcun ödendiğini, hangisinin hâlâ açık olduğunu netleştirin. Geçici madde yalnızca henüz ifa edilmemiş yükümlülüklerin kur farkını kapsıyor.
- Kur farkı zararını belge bazında izleyin. Kredi, satıcı borcu ve diğer dövizli yükümlülükler için değerleme farklarını ayrı ayrı hesaplayın; toplam rakamla yetinmeyin.
- Mükerrerliği kontrol edin. 2020–2021 kiralama, amortisman ve personel giderleri ile kur farkı tutarlarının aynı kalemi iki kez düşürmediğinden emin olun.
- Dipnot metnini hazırlayın. Hesaplamanın nasıl yapıldığı ve hangi tutarların dikkate alınmadığı finansal tablo dipnotlarında açıkça yer almalı.
- Genel kurul takvimini gözden kaçırmayın. Eşik aşılıyorsa yönetim kurulunun genel kurulu toplantıya çağırma yükümlülüğü devam ediyor.
Dövizli cari bakiyeleriniz karşı tarafla uyuşmuyorsa, kur farkı hesabınız da yanlış bir temele oturur. Yıl sonu değerlemesinden önce dövizli carilerde bakiye mutabakatı yapmak, TTK 376 hesabındaki rakamların savunulabilir olmasını sağlar.
Dövizli cari bakiyeler ve mutabakat
Kur farkı zararının doğru hesaplanması, önce dövizli borcun doğru tutarda kayıtlı olmasına bağlı. Tedarikçinin ekstresinde 80.000 EUR görünen bir borç sizin kayıtlarınızda 78.500 EUR ise, değerleme farkı da hatalı çıkar ve bu hata doğrudan sermaye kaybı testine taşınır.
MutabakatAI ile dövizli ve TL carilerinize e-posta üzerinden bakiye onayı gönderebilir, karşı tarafın “Mutabıkım” ya da “Mutabık değilim” yanıtını tek ekranda takip edebilirsiniz. Fark çıkan carilerde iki tarafın Excel .xlsx ekstrelerini yükleyerek AI ile karşılaştırma yapabilir, hangi faturanın ya da ödemenin farka yol açtığını hızlıca bulabilirsiniz. Ayrıntılar için: https://mutabakat.ai/cari-mutabakat
SSS
Bu düzenleme ne zaman yürürlüğe girdi?
Tebliğ, 10 Ekim 2026 tarihli ve 33396 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı ve yayımı tarihinde yürürlüğe girdi.
Kolaylık hangi tarihe kadar geçerli?
Geçici 1’inci maddedeki tarih 1/1/2028 olarak değiştirildi. Daha önce bu tarih 1/1/2027 idi.
Kur farkı zararı bilançodan çıkarılıyor mu?
Hayır. Tutarlar finansal tablolarda kayıt dışı bırakılmaz; yalnızca TTK 376 kapsamındaki sermaye kaybı ve borca batıklık hesaplamasında dikkate alınmayabilir ve bu durum dipnotlarda bilgi olarak gösterilir.
Ödenmiş döviz borçlarının kur farkı da kapsamda mı?
Hayır. Geçici madde, henüz ifa edilmemiş yabancı para cinsinden yükümlülüklerden doğan kur farkı zararlarını kapsıyor.
Sonuç
Süre uzatımı, dövizli borcu olan şirketlere 2027 yılı boyunca da nefes aldırıyor; ancak hesaplamanın doğru yapılması ve dipnotta açıklanması şirketin sorumluluğunda. Yıl sonuna yaklaşırken dövizli yükümlülükleri ayrıştırmak ve cari bakiyeleri karşı taraflarla teyit etmek, TTK 376 değerlendirmesini sağlam bir zemine oturtur.
Kaynak: 10 Ekim 2026 tarihli ve 33396 sayılı Resmî Gazete, Ticaret Bakanlığı, “6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 376 ncı Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ” — https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/10/20261010-19.htm